Kapadokya; peribacaları, kayaya oyulmuş kiliseleri, yeraltı şehirleri ve gün doğumunda gökyüzünü dolduran balonlarıyla dünyada eşi olmayan bir bölge. Göreme Milli Parkı ve Kapadokya'nın kayalık alanları 1985'ten beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde. Bu yazıda bölgede görmeniz gereken yerleri üç gruba ayırdık: ATV turuyla göreceğiniz vadiler, Göreme ve yakın çevresi ve biraz uzak ama görmeye değer yerler.
Kapadokya'yı eşsiz yapan, doğal güzellikleri ile binlerce yıldır korunan tarihi bir arada sunması. 7 yıldır misafir ağırladığımız bu vadilerde ziyaretçilerin çoğu önce Göreme'nin manzarasına hayran kalıyor; sabahın alacakaranlığında fener gibi yanıp sönen balonlar da manzaraya katılınca neredeyse herkes aynı şeyi söylüyor: "Masal gibi." Bu duyguyu anlamak için yaşamak gerekiyor. İlk kez gelenler kaya otelleri ve mağara odalarıyla Göreme kasabasının kendisini bile çok ilginç buluyor.
ATV turuyla göreceğiniz vadiler
Göreme'nin çevresindeki vadilerin bir kısmına yürüyerek ulaşmak saatler sürer; ATV ile aynı vadileri bir iki saatte, rehber eşliğinde görebilirsiniz. Aşağıdaki yerler ATV turu rotalarımızda bulunuyor.
1. Aşk Vadisi
Resmi adı Bağlıdere Vadisi olan Aşk Vadisi, Kapadokya'nın en bilinen ve en uzun peribacalarına ev sahipliği yapar; bazı kayalar 50 metreye kadar yükselir. Göreme–Uçhisar yolundan Göreme–Avanos yoluna uzanan yaklaşık 5 km'lik bir yürüyüş yolu vardır ve sabahları balonlar sık sık üzerinden geçer. Turlarımızda burada mola veriyoruz; yiyecek ve içecek alabilir, dilek ağaçlarına bir anı bırakabilirsiniz.
2. Kızıl Vadi ve Güllüdere Vadisi
Gün batımında kayalarının kızıla ve pembeye dönmesiyle ünlü iki komşu vadi. Göreme ile Çavuşin arasındaki Güllüdere, adını gün ışığında gül rengine bürünen kayalarından alır ve Kapadokya'nın en güzel yürüyüş yollarından biri sayılır. Vadide kayaya oyulmuş çok sayıda kilise vardır; Ayvalı Kilise'nin yazıtı 913–920 yıllarına tarihlenir, Haçlı Kilise'ye ise ahşap bir merdivenle çıkılır. Kızılçukur ve Kılıçlar Vadisi'nden izlenen gün batımı, Kapadokya'nın en güzel manzaralarından biridir. Gün batımı ATV turumuz tam bu saatte bu vadilerde biter.
3. Ak Vadi ve Mantar Vadisi
Mantar şeklindeki ünlü peribacalarını burada görürsünüz. Ak Vadi'nin beyaz kayaları gün ortasında bile etkileyicidir. Yağışlı dönemlerde Ak Vadi çamur nedeniyle kapanır; rota Mantar Vadisi'nden devam eder.
4. Potuk Panorama
Uçhisar, Göreme, Çavuşin ve Avanos'u aynı anda gören bir seyir tepesi. Bölgenin genel görünümünü tek bakışta görmek için iyi bir nokta; kısa ATV turlarımız da buraya uğrar.
5. Kızılçukur ve Kılıçlar vadileri: balonların kalkış alanı
Kılıçlar Vadisi adını kılıç biçimli peribacalarından alır; içinde 250 metreyi aşan bir tünel, mağaralar ve eski güvercinlikler bulunur. Gün doğumunda balonların bir kısmı bu vadilerden havalanır. Gündoğumu ATV turunda balonların şişirilmesini ve kalkışını vadilerin içinden izlersiniz.
Göreme ve yakın çevresi
6. Göreme Açık Hava Müzesi
Kayaya oyulmuş kiliseleri, şapelleri ve freskleriyle bölgenin en önemli ören yeri; UNESCO listesindeki alanın kalbi. Karanlık Kilise'nin freskleri ayrıca biletle gezilir ve çok iyi korunmuştur. Kalabalıktan kaçmak için sabah erken saatleri tercih edin. Devlete ait ören yerlerinde Müze Kart geçerlidir.
7. Uçhisar Kalesi
Bölgenin en yüksek noktası olan, içi oyulmuş dev bir kaya kütlesi. Tepesinden Göreme, Güvercinlik Vadisi ve Erciyes Dağı'na kadar uzanan geniş bir manzara görülür. Uçhisar'dan Göreme'ye uzanan yaklaşık 4 km'lik Güvercinlik Vadisi, kayalara oyulmuş güvercin yuvalarıyla tanınır; güvercin gübresi bir zamanlar bağları gübrelemek için kullanılırdı.
8. Paşabağları (Rahipler Vadisi)
Çok başlı, şapkalı peribacalarının en yoğun bulunduğu alan. 9-13. yüzyıllarda rahiplerin inziva yeri olarak kullanıldığı için "Rahipler Vadisi" de denir. Standart ATV rotalarımızda yer almaz; özel turda talep ederseniz uğrarız (giriş ücreti tura dahil değildir).
9. Zelve Ören Yeri
Yakın zamana kadar insanların yaşadığı, sonra boşaltılan kaya köyü. Kayaya oyulmuş evleri, kiliseleri ve değirmeniyle Kapadokya'da hayatın nasıl sürdüğünü gösterir. Paşabağları'na çok yakındır.
10. Çavuşin
Göreme'ye birkaç kilometre uzaklıkta, eski köyü kayalık yamaca yaslanan bir kasaba. Yamaçtaki terk edilmiş evler ve Vaftizci Yahya Kilisesi görülmeye değer. Kızıl Vadi yürüyüşünün başladığı ya da bittiği yerlerden biridir.
11. Devrent (Hayal) Vadisi
Peribacalarının hayvanlara benzeyen şekilleriyle tanınır; en ünlüsü deveye benzeyen kaya. Kısa bir mola için uygundur, özellikle çocuklu ailelerin sevdiği bir yer.
12. Avanos ve Ürgüp
Avanos, Kızılırmak kıyısında çömlekçiliğiyle ünlü bir kasaba; atölyelerde çömlek yapımını izleyebilir, deneyebilirsiniz. Ürgüp ise bölgenin simgesi Üç Güzeller peribacalarıyla ve şarap evleriyle bilinir. İkisi de Göreme'ye yakındır.
Biraz uzak ama görmeye değer
13. Kaymaklı ve Derinkuyu yeraltı şehirleri
Kat kat yerin altına inen, havalandırma bacaları, ahırları ve kiliseleri olan yeraltı şehirleri. Tehlike anında binlerce kişinin saklandığı bu şehirler Kapadokya'nın en şaşırtıcı yerlerinden. Dar ve alçak geçitler olduğu için kapalı alanda zorlananlara dikkatli olmalarını öneririz.
14. Kayaşehir (Nevşehir)
Nevşehir Kalesi'nin eteklerindeki Kayaşehir, bölgenin en yeni keşfi. 2014'te kentsel dönüşüm çalışmaları sırasında tesadüfen ortaya çıkan bu kaya oyma yamaç yerleşimi, Temmuz 2020'de ziyarete açıldı ve kısa sürede ilgi odağı oldu. Yaklaşık 400 bin metrekarelik alana yayıldığı düşünülen yerleşimde 6. yüzyıldan kalma bir manastır, 12. yüzyıldan freskli bir Bizans kilisesi, su kanalları, kaya mezarları, sığınaklar ve birbirine bağlanan tüneller bulunuyor; 186 metrelik bir tünel 2022'de gezilebilir hale geldi. Kazılar hâlâ sürüyor, bu yüzden açık bölümler zamanla genişliyor. Nevşehir merkezde olduğu için Göreme'ye kısa bir araç mesafesindedir.
15. Ihlara Vadisi ve Selime Manastırı
Melendiz Çayı boyunca uzanan, duvarlarına kiliseler oyulmuş yeşil bir kanyon. Vadinin ucundaki Selime Manastırı, bölgenin en büyük kaya manastırlarından biri. Göreme'ye uzak olduğu için genellikle yeraltı şehriyle birlikte günübirlik turla gezilir; bölgede bu tura "Yeşil Tur" denir.
16. Balon izleme noktaları
Balona binmeseniz de gün doğumunda balonları izlemek Kapadokya'nın en güzel deneyimlerinden biri. Uzun yürümek istemiyorsanız Göreme kasabasının hemen üstündeki Aydınkırağı Seyir Tepesi (halk arasında Aşıklar Tepesi) ve Görçeli Seyir Alanı hem balonlar hem gün batımı için iyi seçeneklerdir; gün doğumu ve gün batımı saatlerinde biraz kalabalık olabilir. Balonları en yakından görmenin yollarından biri de gündoğumu ATV turu: kalkış alanlarının içinden izlersiniz.
Kapadokya'yı nasıl gezmeli?
Ören yerlerinin çoğu birbirine yakın olsa da aralarında yürüme mesafesi yoktur; araç, bölge turu ya da ATV ile dolaşmak gerekir. Bölgede iki klasik günübirlik tur vardır: Göreme, Paşabağları, Avanos ve Uçhisar'ı kapsayan "Kırmızı Tur" ve yeraltı şehri, Ihlara ve Selime'yi kapsayan "Yeşil Tur". Vadilerin içini ise en iyi ATV ya da yürüyüşle görürsünüz.
İlk kez geliyorsanız gün doğumu için bir sabahı balonlara, bir akşamı gün batımı manzarasına ayırın; ikisini de vadilerin içinden görmek isterseniz ATV turu seçeneklerimize ve fiyatlarımıza göz atabilirsiniz.
Rehberimizden bir ipucu
- Kalabalıktan kaçmak istiyorsanız gün içi ATV turlarını ya da Göreme vadilerinde yürüyüşü tercih edin. Kalabalık gruplar olmaz ve peribacalarını yanından görürsünüz.
- Daha sakin bir alternatif at turudur: yavaş ilerler ve vadilerin içine kadar girebilir.
- Balonları ve gün batımını kısa bir yürüyüşle görmek isteyenler için Göreme'deki Aydınkırağı Seyir Tepesi ve Görçeli Seyir Alanı yeterlidir; en güzel saatlerde kalabalık olacağını hesaba katın.
Göreme'deki başlangıç noktamıza yol tarifi alabilir, Kapadokya'nın vadilerini bizimle keşfedebilirsiniz.
